Ebroko ura menderatzen mende bat: garapen hidraulikotik CHErentzako klima-erronka berrietara

Aste Santutik bueltan, elDario.es-en erreportaje baten oihartzuna egiten dugu; erreportaje horrek Confederación Hidrográfica del Ebro (CHE) erakundearen mendeurrena kontatzen du ohikoa ez den ikuspegi batekin: ez “historia” bakarrik, baita datuak eta benetako aldaketak ere.

Testuak gutxi ezagutzen diren gako batzuk gogorarazten ditu:

• Batetik, arro-unitateko kudeaketa-eredua, 1926an aitzindaria izan zena, hamarkadak behar izan zituela Europan orokortzeko.

• Bestetik, emariaren kalkulu zehatza duela gutxi samar arte ez dela posible izan, teknologiari esker.

• Eta beste bat: Gerra Zibilean arroa zatituta geratu zela eta Konfederazioak egoitza bereiziekin jardun behar izan zuela.

Erreportajeak uholdeak kudeatzeari eta urtegien eginkizunari buruzko zenbakiak ere ematen ditu. Jasotzen du Aragoiko Ebroko uholde handiena, erreferentzia zehatzekin, 1961ekoa izan zela (4.000 m³/s ingurukoa), eta gaur egun Zaragozan ohikoenak diren uholdeak 1.600 eta 2.000 m³/s artean dabiltzala, “ohiko uholdea” 1.600 m³/s-tan finkatuta dagoela.

Testuinguru horretan, Informazio Hidrologikoko Sistema Automatikoa (SAIH) funtsezko tresna gisa agertzen da denbora errealean monitorizatzeko eta gertakariak aurreikusteko.

elDiario.es-ek azpimarratzen duen beste garai-aldaketa bat uraren “kantitatetik” kalitatera igarotzea da. Erreportajeak CHEren ur-laborategiaren lana eta urtero aztertzen dituen lagin eta substantzien bolumena nabarmentzen ditu: normalean kontakizun publikoaren parte izaten ez den informazioa, baina eguneroko kudeaketaren zati handi bat azaltzen duena.

Piezak, gainera, egungo eztabaidan sartzen da: jasangarritasuna, ureztaketaren modernizazioa eta aldi lehorretara egokitzea, eta adierazten du erakundeak plangintzan eta eszenatokien berrikuspenean lan egiten duela, lurraldeari eta uraren mende daudenei eragiten dieten erabakiekin.

Barrutik bestelako Konfederazio bat ere irudikatzen du: profil tekniko askotariko gehiago eta erantzukizun-postuetan emakumeen presentzia handiagoa.

Albistea hemendik jasoa: elDiario.es ; Esther L. Chamorrok sinatua eta 2026ko apirilaren 3an argitaratua. Irudiak: Esther L. Chamorro / elDiario.es. Erabilera egile-eskubideen mende.

Mendeurrenean datorrena

Bitartean, Mendeurreneko programa martxan jarraitzen du. Hau da Ebroko arroan barrena erakusketa Miranda de Ebro-n bisitatzeko azken astea (apirilaren 11ra arte).

Hurrengo asteetan, agendak jarraitzen du liburuaren aurkezpen instituzionalarekin, Ebroko arroan barrena erakusketaren Logroño-ra iritsierarekin eta Logroño-ko Mendeurreneko Topaketekin.